İzlenim

Tabka’nın stratejik önemi


Kendal Şexo

ANHAQSD güçlerinin Tabka hamlesini başarıya ulaştırıp kenti DAIŞ çetesinden temizlemesi bölgede yeni bir döneme girildiğinin habercisi oldu. Suriye’nin önemli bağlantı yolları üzerindeki stratejik Tabka kentinin demokratik zihniyetle savunulması şimdi daha fazla önem kazanmaktadır. Rakka vilayetine bağlı Tabka kenti, Halep-Reqqa, Şam-Rakka yollarının yanı sıra Suriye’nin batısı ve kuzeyi arasındaki birçok bağlantı yolları üzerinde bulunduğundan gerek coğrafi gerekse askeri ve siyasi açıdan stratejik öneme sahiptir.

Dolayısıyla Halep-Rakka, Hama-Rakka ve Suriye’nin doğusu, batısı ile kuzeyinin Rakka ile bağlantı yolları ağırlıklı olarak Tabka kentinden geçtiğinden buraya hâkim olan güç, çevredeki alanları da rahatlıkla kontrol altına alabilecektir. Bu nedenle Tabka için çok güçlü bir savunma mekanizmasının geliştirilmesi kaçınılmazdır.

Askerî açıdan önemi

Şam’ın ve Humus’un kırsal kesimleri Tabka kentinin güneyine düşmektedir. Burada kontrolü sağlayan güç, Tedmûr’a (Palmira) kadarki bölgeyi de ele geçirip hakimiyetini pekiştirebilir. Tabka kenti, Halep, Rakka, Dêrazor ve Suriye’nin diğer doğu bölgeleri ile Suriye’nin kuzeyini ve hatta başkent Şam’ı birbirine bağlayan yolların kesiştiği bir kavşakta bulunmaktadır.

55 kilometre doğusunda kalan Rakka Vilayetinin giriş kapısı konumundaki Tabka, aynı zamanda Suriye’nin batısından Rakka’ya gitmek isteyen herkesin zorunlu olarak uğraması gereken bir kent olma özelliği de taşıyor. Demokratik Suriye Güçleri (QSD) söz konusu bölgeyi özgürleştirerek Baas rejiminin Halep ve Hama’dan doğuya doğru ilerlemeye dönük umutlarını suya düşürdü.

Tabka askeri havalimanı Suriye’nin en büyük askeri hava alanlarından birisi olup kentin 3 km güneyinde yer almaktadır. Kimi siyasi gözlemciler Uluslararası Koalisyon güçlerinin bu askeri havalimanını Rakka’nın kurtarılması operasyonunda temel bir üs olarak kullanabileceği görüşünde.

Ekonomi ve toplumsal hizmet

2011 yılından önceki nüfus sayımına göre, Tabka bölgesinde 260 bin yurttaş yaşamaktadır. Ancak birçok kaynağa göre özellikle Suriye iç savaşıyla birlikte kentin nüfusu 100 bine düştü. Rakka bölgesindeki birçok yer gibi Tabka halkı da tarım arazileri için Fırat Nehri’nden yararlanmaktadır. Bölgede yine birçok petrol yatağı da bulunmaktadır.

Fırat Barajı veya bölge halkının deyimiyle Tabka Barajı Suriye’nin en büyük barajı olmanın yanı sıra Ortadoğu’nun en büyük barajlarından da biridir. Gerek tarımda gerekse de elektrik enerjisinde barajdan faydalanılmaktadır.

Uzmanların aktardıkları bilgilere göre, barajın elektrik merkezinde saatte 2 milyar kilowatt elektrik üretebilmektedir. Yine Tabka kent merkezine yakın Ayid Köyünde de baraj dışında ikinci bir elektrik üretim merkezi bulunmaktadır.

Toplumsal hizmetler konusunda ise, sağlık alanında Watanî Hastanesi başta olmak üzere birçok hastane ve sağlık merkezi, Tarım Merkezi ile Su Arıtma Tesisi bulunmaktadır. Öte yandan 525 km2’lik genişliğiyle Fırat Baraj gölü ve çevresine yayılmış birçok yazlık ve kışlık turistik alan, kütüphane ve büyük bir tiyatro salonu ile geniş bir holun da yer aldığı Kültür Sarayı korunabilmiştir.

Siyasi açıdan

Tabka kentinin QSD güçleri tarafından çetelerden temizlenip özgürleştirilmesi, Suriye Baas rejiminin doğu ve kuzey Suriye alanlarını ele geçirme hayallerini boşa çıkarmış, bu hevesini kursağında bırakmıştır. Bunun yanı sıra Tabka’nın özgürleştirilmesi, Türk devletinin bölgeyi işgal etme çabalarına karşı da sıkılmış son kurşun olarak da değerlendirilebilir. Nitekim Erdoğan’ın Rakka hamlesine katılmak için yaptığı son açıklama bunu ortaya koymaktadır. Tabka’yı da özgürleştirip alanda kontrolü sağlayan Demokratik Suriye Güçleri Suriye topraklarının yüzde 25’lik geniş bir kısmında, yani Suriye’nin dörtte birinde hakimiyet sağlamayı başardı ve bununla Suriye’nin demokratikleştirilmesine büyük bir fırsat yaratmış oldu.

Savunma ve güvenlik

DAIŞ çeteleri halen Tabka çevresinde ve özellikle güney kesiminde hâkim olup aktif hareket halindedir. Her an yeni bir saldırı geliştirmesi olasıdır. Çetelerin kente uzaklığı sadece birkaç km ile sınırlıdır ve bu durum kent ve kurtarılan yerler için bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle kent çevresindeki alanların da çetelerden temizlenmesi gerekmektedir. Yine Baas rejiminin Halep’in 50 km doğusunda yer alan Meskene’ye doğru ilerlemesi ve Tabk’nın güneybatısında Humus kırsalı ve Hama’nın doğusundan 100 km ilerleme kaydetmesi kente yönelik ayrı bir tehdit olarak belirmektedir. Bu nedenle kente rejim güçlerinin saldırabileceği ihtimaline karşı da tedbirler alınmakta ve olası bir saldırıya anında cevap verebilmek için kent çevresinde bir savunma hattı oluşturulmaktadır. aas rejiminin ilerleyişiyle bir yönüyle Humus, Hama ve Halep’teki DAIŞ çeteleri kuşatılmış olurken, diğer yandan da rejimin kontrolü altındaki alanlarla QSD güçlerinin denetimindeki Rakknın kuzeybatı kırsalı kesişmiş olacak.